Bademciklerin Yapısı ve Görevleri

 

Bademcikler (tonsilla palatina), ağız içerisinde, oral kavite ve orofarenks kavşağında bulunan lenfoepitelyal organlardır. Stratejik olarak ağız ya da burun yoluyla vücuda giren antijenlere karşı bağışıklık cevapların teşvik edilmesini sağlayan, ikincil lenfoid organlar olarak hizmet edecek şekilde konumlandırılmıştır. Bademcikler özellikle 3-10 yaş arası çocuklarda en yüksek bağışıklık aktivitesine sahiptir. 10 yaşından sonra bademciklerin fonksiyonları azalır ve kendiliğinden küçülürler.

Hemen hemen tüm 5 tip antikor bademciklerde üretilseler de; IgA antikoru, bademciklerin yapmış olduğu mikroplara karşı savunma görevinde en önemli antikordur. Bademciklerin özellikle dış kısmında bulunan epitel hücreleri IgA antikorunun üretilmesine katkıda bulunurlar.

Bademciklerin bağışıklık sisteminin bir elemanı olması ve mikroplara karşı bu savunma görevleri olduğundan bademcik ameliyatlarına karar verilmesini etkilemektedir.

Özellikle bademcikleri iri olan çocuklarda, uykuda solunum durması (uyku apnesi) ortaya çıkıyorsa, bademciklerin alınmasının sağlık açısından çok daha faydalı olabileceği gösterilmiştir.

Yeni bademmcik ameliyatı rehberinde, ailelerin, kreş ve bakım evi sorumlularının, çocuklardaki uykuda solunum bozuklukları hakkında bilgilendirilmesini ve uykuda solunum durması ya da solunumun durmaya yakın hale gelmesi durumunda çocukların bademcik ve gerekirse birlikte geniz eti ameliyatı açısından bir kbb uzmanı tarafından değerlendirilmesini önermektedir.

Kaynak: Clinical Practice Guideline Tonsillectomy in Children - http://oto.sagepub.com/content/144/1_suppl/S1.long

Bademcikler Alındığında, Enfeksiyon Kolayca Vücuda Yayılır mı?

 

Bazen aileler tarafından ifade edilen, "bademcikler alındığında enfeksiyonların vücuda yayıldığı" ve "bademciklerin mikroplara karşı vücudun garantisi olduğu şeklinde" yorumları duymaktayız. Bademciklerin bağışıklık sisteminin bir elemanı olduğu ve gerçekte mikroplara karşı savaşmada rolü olduğu kesindir. Ancak bademcik ameliyatı yapılırken, bu dokuların vücuda feydaları ve zararları değerlendirilmektedir. Tekrarlayan bademcik iltihaplarına bağlı, ilaç kullanıma bağlı, uyku apnesine bağlı risk ve olumsuz özellikler de bademcik ameliyatı yapılması konusunda hekimlere yol göstermektedir.

Şu ana kadar, bademcik ameliyatı sontrasında, vücudun bağışılık sisteminde ciddi etkilenme olduğunu gösteren herhangi bir çalışma bulunmamaktadır (konu ile ilgili kapsamlı bir makale bulabileceğiniz link: Impact of Tonsillectomy Clinical Practice Guidelines - http://oto.sagepub.com/content/147/2_suppl/P232.4.short).

Bademcik ameliyatı endikasyonlarını (bademcik ameliyatının gerekli olduğu durumları) yandaki linklerde bulabilirsiniz.

Kaynaklar:

- General Pediatric Otolaryngology
- Head and Neck Anatomy
- Review article: The role of Tonsils in promoting infection
- Anatomy and Physiology of Obstructive Sleep Apnea